Edebi Medeniyet 
Ebedi Medeniyet

Prof.Dr.Saadettin YILDIZ

Prof.Dr. Saadettin YILDIZ

(Okuma süresi: 8 - 15 dakika)

    mehmet akif asim ve genclik bilgiSafahât’ı inceleyenler, onun bir tesbitler kitabı olduğunu kolaylıkla görmüşlerdir. Sosyal bünyeyi teşhir ederken etraflı bir müşahede süzgeci kullanan Mehmet Âkif, -realist, hattâ natüralist romancıların tavrına yakın bir tutumla- inceleyici, sebep-sonuç araştırıcı bir sanatkâr olarak karşımıza çıkar.

    Dış çevre tespitlerini böylesine dikkatle yapan ve onları nazma çeken bir sanatkâr, elbette, riskli bir yola girmiş olur; çünkü tespitler ne kadar ilgi çekici ve gerçekçi olursa olsun, şiir kılığına sokulamazsa, vezinli-kafiyeli bir düsturlar manzumesi ortaya çıkar; fakat şiir ölür.

    Read more SAFAHÂT’TA HESABA ÇEKİLEN İNSANIMIZ ve ÂSIM
(Okuma süresi: 2 - 4 dakika)

virus ve degisimKonunun uzmanları, “virüsten sonra hiçbir şey eskisi gibi olmayacak” diyorlar. 

Çok şey değişir mi dünyada? Bunu, panik havası bittikten, ortalık yatıştıktan sonra görebilecek insanoğlu. Virüsten önce kaybetmiş olduğumuz değerleri bilir ve içine düştüğümüz durumu iyi analiz edersek onları geri kazanmanın ya da yerlerine yeni insani değerler üretmenin yolunu da bulabiliriz.

İnsanoğlu can korkusuyla eve kapandığı şu dönemde kendine şu üç soruyu sordu mu?

Read more VİRÜS NE DEĞİŞTİRECEK?
(Okuma süresi: 2 - 3 dakika)

sadettin yildiz 1(Sizden sonra adalet duygusuna hâlâ önem veren, kendisinden başka şeyleri de umursayan, az buçuk romantik, mesela hâlâ şiir okuyan, türkü dinleyip ağlayan, “vatana millete hayırlı bir evlat olmak” gibi sonraki nesillerin pek anlam veremediği bir derdi olan, kendilerini hırpalarcasına çalışan son çocuklar da sizin çocuklarınız…” diye bana yazan “imalat hatası” altın gençlerim, bu mektubun muhatabı değildir.)
-Çok sürse ayrılık, aradan geçse çok sene
Biz sende olmasak bile, sen bizdesin gene-
Yahya Kemal

Read more VİRÜS MEKTUBU
(Okuma süresi: 2 - 3 dakika)

koresavasi -Kore Gazisi İbrahim Ethem Güney’in
ferah ve güzel hatırasına-

Yelkentepe’nin tam karşı yamacına tutunmuş mütevazi bir evde bir çocuk doğar. Kasabanın düşman geleli ne kadar azaldığı bilinmeyen nüfusuna bir kişi eklenmiş olur böylece. Asırlar önce aşkı uğruna tahtını-tacını terk etmiş olan bir kahramanın adaşıdır. O da “İbrahim” olsun istemiştir babası, o da “ Edhem” olsun…

Ne İbrahim olmak kolay, ne de Edhem olmak: Ateşten kurtulacaksın , şandan-şöhretten sıyrılacaksın… Ezâ döndürmeyecek seni yolundan, ceza caydıramayacak. Hem İbrahim olacaksın, hem Edhem: Ateş nedir? Hiç! Nemrut kimdir? Hiç! Taht ve taç nedir? Hiç!...

***

İbrahim Edhem, kundakta bir bebek; "Sarıkardeşler”in en küçüğü...

Düşman kasabayı ateşe verir ve halk can korkusuyla, namus kaygısıyla köylere sığınmak üzere yollara serpilir. Evler cayır cayır yanmaktadır. Düşman, kaçarken daha çok düşmandır; yakar yıkar, asar keser. Onun gözünde ne kurt masumdur ne kuzu, ne kuş!...

Read more BİR KORE GAZİSİ : İBRAHİM ETHEM
(Okuma süresi: 8 - 15 dakika)
bekir sitki erdoganGeçmişten günümüze değin insanoğlunun varoluşunda rol oynayan en önemli ögelerden biri şüphesiz dildir. Dillerin zenginliği hakkında pek çok ölçüt bulunmasına rağmen, bunlardan en dikkat çekeni onların kelime dağarcığıdır. Ancak kelime dağarcığı, dillerdeki kelime sayısını nicel olarak yansıtması bakımından dili bütünüyle kavrayan bir terim olarak karşımıza çıkmaz. Buna karşın “söz varlığı”, dilin zenginliklerini bütün yönleriyle karşılayan bir ifade olarak kullanılır. Ayrıca, dilin zenginliği ifadesinden, sözü edilen dilin anlatım gücünü ve anlatma yollarının çeşitliliğini anlamak gerekir. Bu bakımdan Türkçe, dikkate değer bir dilbilimsel zenginlik göstermektedir.
Read more EDEBÎ METİNLERLE ZENGİNLEŞEN TÜRKÇE
(Okuma süresi: 3 - 6 dakika)

canakkalesavasiÇanakkale, Türk milletinin tâlihsiz bir şekilde dahil olduğu büyük harp içinde, tâlihinin döndüğü yerdir. 253 bin şehit vermek ve onlarla birlikte bir dârü’l-fünûn gömmek pahasına dönen, döndürülen bir tâlih...

Orada, Avrupa, Asya, Amerika, Afrika, Okyanusya bir araya gelmiş; dilleri, derileri, çehreleri farklı, fakat vahşette tamamıyla ortak bütün kavimlerin kaynadığı bir mahşer yaşanmıştır. Her büyük olay, kendi psikolojisi, kendi mantığı, kendi felsefî zemîni ve kendi tarihiyle beraber kendi edebiyatını da yaratır. Çanakkale Muharebeleri de kendi edebiyatını yaratmıştır ve bu edebiyat mahşerin şâhidi olmak gibi bir ayrıcalığa sahiptir.

Read more EDEBİYATIMIZDA ÇANAKKALE MUHAREBELERİ
(Okuma süresi: 2 - 3 dakika)

mehmetakifDâhilîdir sadme.. hâriçten değil.. aslâ değil!

Sonra, olmaz ez-kazâ dünyâda bir şey, böyle bil!

Nâgehânî lâfzının ma’nâsı yoktur, herzedir:

En beyinsizler bu istikbâli zîrâ kestirir.

Gökten inmez bir de hiçbir şey.. bütün yerden taşar;

Kendi ahlâkıyla bir millet ölür, yâhut yaşar. 

         (Mehmet Âkif Ersoy,  Beşinci Safahat: Hâtıralar)

Read more SORULARA CEVAPLAR
(Okuma süresi: 8 - 16 dakika)
arifnihatasya 1.Giriş
Kıbrıs, eskiden beri Türk’ün ilgi alanı içinde önemli bir yere sahip olmuştur. Türkiye, askerî olsun, siyasî ve ticarî olsun, yaptığı her türlü planda, güney kıyılarının hemen karşısında yer alan bu adayı hesaba katmak ihtiyacını duymuştur. Fakat civar ülkelerin de ilgi alanları içinde bulunan bu “stratejik ada”da askerî-siyasî planların yürüyebilmesi için, iyi düşünülmüş kültür politikaları geliştirmek şarttır. Bu da esaslı bir eğitim stratejisi ile sağlanabilirdi.
Osmanlı Devleti, 307 yıllık egemenlik devresi sona erdikten sonra bile, Kıbrıs’a sırtını dönmemiş, burada bırakıp gitmek zorunda kaldığı Türkleri kaderlerine terk etmeye razı olmamıştır. Türkiye Cumhuriyeti de, zaman zaman çok zor şartlarda kalmasına; ileriyi görememekten kaynaklanan kesintilere rağmen, bu ilgiyi sürdürmüştür.
Kıbrıs Türklerinin, karşılarında her geçen gün kökleşen, güçlenen Megali İdea ile başa çıkabilmeleri için, kitle eğitimi yapabilecek bilgili, bilinçli, inançlı halk önderlerine ihtiyaçları vardı. Bu önderlerin başında, hiç şüphesiz, öğretmenler gelir. Kıbrıs Türklerinin bu konuda şanslı olduklarını söyleyebiliriz. “Kıbrıs’ın 1878’de İngiltere’ye devrinden sonra Osmanlı İmparatorluğu ile Türkiye Cumhuriyeti birinci (1914-1918) ve ikinci (1939-1945) dünya savaşları dışında Ada’ya öğretmen akışını düzenli olarak sürdürmüşlerdir.” (Fedai: 2006, s.205)
Read more ARİF NİHAT ASYA’NIN ŞİİRLERİNDE KIBRIS BENZETMELERİ
(Okuma süresi: 5 - 9 dakika)

sadettin yildiz2Edebiyatta gelenek, ruh beraberliğinin, her türlü edebi verimde ortaya koyduğu bir alışkanlıklar bütünü ve değerler toplamı olarak tanımlanabilir. İçinde yaşadıkları toplumun çeşitli değer yargılarına göre yetişen sanatçılar, bu alışkanlık ve değerleri sistematize ederler; sistem yerleştikçe takipçileri çoğalır ve gelenek filizlenmeye başlar.

Sanatta devam esastır. Devamı sağlayan en önemli kaynak da gelenektir. Geleceğe kalmak isteyen bir sanatçının ilk yapacağı iş, geçmişe bakmaktır. Sanatçı yaratması, etrafında akıp duran hayatın -ister istemez- bir yerinden başlar, her edebî metin bir yeniden yaratıştır; fakat ilk yaratış değildir. Tanpınar, “Türkiye, Üçüncü Ahmed’den beri daima yeniden başlar.”1diyerek, yenileşmeyi, yeni işler başarmak değil, sadece “yeniden başlamak” şeklinde algılamış olmamızdan yakınıyor... Aynı şey sanat için de geçerlidir. Sanat, tıpkı hayat gibi, bilim gibi ciddî bir iştir; her fırsatta yeniden başlamak hiçbir zaman bitirememek anlamına gelmez mi?

Read more “EDEBİYATTA GELENEK” ÜSTÜNE BİR DENEME
(Okuma süresi: 3 - 6 dakika)

ykemalbeyatliEdebiyat sanatının vazgeçilmez temel taşlarından biri eser, diğeri de yazardır. Eser kendi kendine var olmaz; çok geniş ve çok yönlü bir çevre ile kuşatılmış olarak yaşayan ve yazdıklarını bu çevreye ait ayrıntılardan her birinin değişik oranda katkı ve yönlendirmesi ile ortaya koyan bir "insan" tarafından meydana getirilir. Bundan dolayı, edebiyat araştırmacılarının, yazarın estetik tutumunu ve -gerektikçe kullanmak üzere- yaşadığı hayatı belirleyici çalışmalar yapmaları gerekir. Yazarın hayatını bilmek, eserin yalnızca o hayat doğrultusunda yorumlanacağı anlamına gelmez; fakat yazarın estetik tutumunu belirlemek için bile yazarın hayatını öğrenmek zorunda kalabiliriz.

Hiçbir edebî eser yalnızca kendisinden ibaret değildir.1Edebî eserin -meselâ iyi bir şiirin- "kendisi olmak" ve "kendi kendine yetmek" gibi bir meziyete sahip bulunduğu, bu yüzden yalnızca kendisine yönelik bir inceleme-araştırmanın da yeterli olacağı ileri sürülebilir. Böyle bir kabul -ilk bakışta- yanlış da değildir. Meselâ Yapısalcılar, edebî eserin artzamanlı (diacronique) değil de eşzamanlı (syncronique) olarak incelenmesi gerektiğini düşünürler. Artzamanlı inceleme, tarihe, yazara ve dış gerçekliğe gidilmesini gerektirdiği halde, eşzamanlı inceleme buna gerek görmez; edebî eseri (yapıyı) oluşturan unsurların birbirleriyle olan bağlantılarının ortaya çıkarılmasını esas alır. Oysa, bir edebî eser, hiçbir zaman yok sayılamayacak birçok çevre unsurunun derece derece ifa ettiği etkilerden sonra -hattâ o etkiler sayesinde- meydana gelir.

Read more NEDEN "SERİN" SERVİ?
1955 yılında Yalvaç (ISPARTA) ’ ta doğdu. İlk ve orta öğrenimini memleketinde yaptı. Yüksek öğrenimini de Kırşehir ve İstanbul’da tamamladı. Çeşitli gazete ve dergilerde (Bizim...
(d. 16 Nisan 1916, İstanbul - ö. 13 Aralık 1979, İstanbul), Türk şair, öğretmen, çevirmen. Modern Türk şiirinin önde gelen şairlerindendir. Herhangi bir edebi akıma katılmamış;...
Aşık Sefil Selimi, Asıl adı Ahmet Günbulut (d. 26 Ağustos 1933, Şarkışla - ö. 30 Aralık 2003, Sivas), yazar, türkü yazarı. İlkokul'dan sonra iki yıl ortaokula devam ettikten...
Şiiri, kristal bir menşurdan geçip binbir renge dönüşen sesli ışıklara benzeten Goethe: "Hayatın da, ölümün de sırrına erip, rûha gömülen bir hazine ve batmayan bir güneşle kucak...
Orhan Seyfi Orhon ( d. 23 Ekim 1890, İstanbul - ö. 22 Ağustos 1972, İstanbul ), Türk şair, gazeteci, yazar, yayımcı, siyaset adamı. Türk edebiyatı tarihine Beş Hececiler olarak...
Anadolu Danişmendli Beyliğini kuran Melik Danişmend neslinden olduğu bilinen İsmail Hami Danişmend, 1889 yılında Merzifon’da doğmuştur. Babası Cebel-i Garbî mutasarrıflarından...
Abdullah SATOĞLU Öyle bir insan tasavvur ediniz ki, hayatında şöhretten, şehvetten, kinden, alayıştan, mevkiden ve paradan hoşlanmamış; hiçbirşeye sadakada sarılmamış, istediği...
Şair, Yazar ve Gazeteci. Gazeteci yazar Osman Olcay Yazıcı 1953 Trabzon Sürmene doğumluydu. Osman Olcay Yazıcı, 1953’te Trabzon’un Sürmene ilçesine bağlı Küçükdere Nahiyesinin...
11 Şubat 1959 tarihinde Elazığ'da doğdu. TRT Ankara Televizyonu Belgesel Programları Müdürlüğü'nde çalıştı. Bu sırada bir çok belgesele imza attı. TRT'de 'Bir Kitabın Hikayesi'...
(1 2 Temmuz 1891, İstanbul - 23 Şubat 1971, İstanbul ),Şair, gazeteci, oyun yazarıdır. Aynı zamanda 40 yıl edebiyat öğretmenliği yapan Halit Fahri hece ölçüsünün beş şairi...
Ömer Lütfi METE Şair, yazar, gazeteci ve senarist. 1950 yılında Rize’nin İyidere ilçesi -eski ismi Aspet diyede bilinen- Fıçıtaşı mahallesinde doğdu. İlk ve orta öğrenimini...
Ayşe YAZICI YAVUZ 1980 Niksar doğumlu. 2003 yılı, Osmangazi Üniversitesi, Türk Dili ve Edebiyatı mezunu. Aynı üniversite bünyesinde 2004 yılında Tezsiz Yüksek Lisans diploması...
Tokat’ta doğan Suzan Çataloluk ilk ve orta Okulu İstanbul’da, liseyi Erzurum’da bitirdi. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun oldu. Hacettepe Üniversitesi Sosyal...
Bu Vatan Toprağın Kara Bağrında Sıra Dağlar Gibi Duranlarındır ORHAN ŞAÎK GÖKYAY Türk edebiyatının en usta şairlerinden biri olan ve edebiyatımızda daha çok "Bu Vatan Kimin?"...
Mustafa İlhan Geçer (d. 1917 , Bakırköy , İstanbul - ö. 20 Ocak 2004 , İstanbul), Türk yazar , şair , araştırmacı, eleştirmen, güfteci. Hisar dergisinin ve Hisarcılar akımın...