Edebi Medeniyet 
Ebedi Medeniyet

Ahmet URFALI

Ahmet URFALI

(Okuma süresi: 2 - 4 dakika)

anadolu turkcesiTürk kültür havzası, çok geniş bir coğrafyayı kapsamaktadır. Bu coğrafya; Türkistan’dan Orta Avrupa’ya, Sibirya’dan Kuzey Afrika’ya kadar Türk kültür ve medeniyetinin etkisi altındadır. Türk kültür havzasının oluşum alanları ise Maveraünnehir, Horasan ve Anadolu’dur. Elbette bu üç ana havza dışında da Türk kültür ve medeniyetinin meydana gelmesinde tali derecede önemli merkezler bulunmaktadır. Ancak bu merkezler, kaynak olarak yukarıda belirttiğimiz üç alandan yararlanmışlardır. 

Read more ANADOLU TÜRKÇE’SİNİN OLUŞUMU
(Okuma süresi: 2 - 4 dakika)

sairin zor sinavi Nazımla anlatım yolu şiir, sanatlar içinde yazılıp söylenmesi ve düzenlenmesi bakımlarından belki de en zor olanıdır. Öncelikle şairliğin bir meslek olup olmadığını sormakla söze başlayalım. Şairlik bir meslek midir? Meslek, bir kimsenin kendine temel çalışma alanı edindiği, geçimini sağlamak için yaptığı sürekli iş demektir. Meslek hep geçimlik iş olarak düşünülmüş ve anlaşılmıştır. Bu açıdan bakıldığında geçimini şiirden kazanan, temin eden kaç şairden bahsedebiliriz. Burada Sait Faik Abasıyanık’ın pasaport almak için başvurusunda; ‘’mesleğiniz nedir?’’ sorusuna ‘’hikâyeci’’ cevabına görevli memurun sert bir bakışla bakıp, ‘’bana gerçek mesleğinizi söyleyin’’ sözünü hatırlatmak isterim.

Read more ŞAİRİN ZOR SINAVI
(Okuma süresi: 6 - 11 dakika)

ayla coskun cerenle sohbetAyla Hanım öykü ve denemeler yazıyorsunuz. Sizdeki yazma yeteneği nasıl gelişti? Yazmaya nasıl başladınız?

      Ortaokuldayken Emirdağ Gazetesi’nde küçük yazılar yazarak yazmaya başladım. O yıllarda bu benim için çok büyük bir olaydı. Türkçe ve Edebiyat derslerini çok seviyordum. Bu dersler ve hocalarım okumayı ve yazmayı sevmemde çok etkili olmuşlardır. Liseden sonra ilk yıl üniversiteyi kazanamamıştım.

Read more AYLA COŞKUN CEREN'LE SOHBET
(Okuma süresi: 3 - 6 dakika)

  Prof. Dr. Can Özgür’le yaptığımız bir söyleşide şiiri ve şairliği konusunda şunları söylemişti:   ‘’Şiirin yarısı bence aşktır. 

canozgurbitmeyenler

Diğer yarısı, duygu, coşku, düşünce, bilinçaltı, heyecan vs. demektedir. Şiirlerimde söz oyunlarına önem vermekteyim. Söz oyunlarını, felsefe ve mantıkla yoğurarak içsel bir yapıya kavuşturmak isterim. Şiir özelliklerim arasında, şiir dizelerimdeki cümleler kırık ve kısa cümlelerden oluşur. Kısa şiirlerimde öze inmeye çalışırım. Gizli, suskun bir şiir dilini yansıtmaktır amacım. Bireyi ve bireyin derin dünyasını zaman zaman sorgularım. Şiirlerimin üslubu bazen lirik, bazen ironik bazen de gerçeküstücü olarak nitelendirilebilir.’’ *

       Özgür; Bitmeyenler adını taşıyan yeni şiir kitabında, söyleşimizde ifade ettiği şiir ve şairliği konusundaki duygu ve düşüncelerini dizelere döktüğüne tanıklık etmekteyiz.**

Read more CAN ÖZGÜR’ÜN BİTMEYENLER’İ
(Okuma süresi: 5 - 10 dakika)

burhanettin cil berguzarBurhanettin Çil, şiirde ulaştığı başarıyı düz yazıda da yakalayarak  hayatının arşivinden seçtiği anıları, edebi bir üslûpla okuyucularına  sunup ’’ bu kubbede bâki kalan hoş bir sadâ ‘’ bırakıyor.   

 Çil, şairliğinden gelen duygusallığını ve duyarlılığını anılarına yansıtarak mâzide kalan olayları, izlenimleri ve eleştirileri ilgi çekici bir anlatımla okuyucularına sunuyor. 

Read more BURHANETTİN ÇİL İLE SOHBET - BERGÜZAR
(Okuma süresi: 2 - 3 dakika)
nisanhuznu‘Fikir, iman, ülkü aşk … İnsanları güçlü yapan bunlardır.’
Nisan, baharı müjdeler insanlara. Anadolu baharının bu güzel ayında; az olan çoğalmaya, zayıf olan güç-kuvvet kazanmaya başlar. Kır çiçeklerinin kokusunu seher vaktinde alıp sevdalı gönüllere ulaştıran rüzgâr, bir de Karacaoğlan türküsü fısıldar yanık yüreklere. Sarıdan mora, aldan yeşile çiçekler donanır dillere.
"Bülbül ne yatarsın bahar erişti
Ulu sular göl olduğu zamandır
Kat kat oldu gül yaprağa karıştı
Gene bülbül kul olduğu zamandır

Gene bahar oldu açıldı güller
Figana başladı gene bülbüller
Başka bir hal olup açtı sümbüller
Âşıkların del'olduğu zamandır"
Read more NİSAN HÜZNÜ
(Okuma süresi: 1 - 2 dakika)

 Dunya Siir Gunuİnsanın belirgin vasıflarından olan duygu; bazen  iç dünyamızda kopan fırtınaların sesi, bazen de asude vakitlerde sonsuz ufuklardan yağmur yüklenen bulutların müjdesidir. Her insani duygu, var olmanın bir nişanıdır. Duyguları  tutum ve davranışlarda görmek mümkünüdür. Tutum ve davranışlarımıza, hüzünlerde gözyaşlarımızı katabiliyorsak, sevinçlere ortak olabiliyorsak ancak o zaman daha insanızdır. Duyguları söze dökerek, sözün üstün gücüyle ifade edebiliyorsak insanlığımızın farkını idrak etmiş oluruz. Duygudan söze geçiş,bin sancının sonunda kutlu bir doğumdur. Ve her doğum Tanrı’nın insanlara armağan ettiği bir müjdedir. Müjdeler; sevgi, hoşgörü,birlik, anlayış ve nezaket olarak yeryüzünü güzelleştirir. Güzellik, sözün esrarında gizlidir.

Read more DÜNYA ŞİİR GÜNÜ
(Okuma süresi: 2 - 3 dakika)
mevleviTeoloji, metafizik ve felsefe yaradılış konusunu farklı bakış açılarıyla açıklamışlardır. Kur’an-ı Kerim insanın yaradılışını : “And olsun ki biz, insanı çamurun özünden yarattık.’’ ayeti ile ifade eder. İnsan bedeni, dört ana unsurun birleşmesiyle vücut bulmuştur. Toprak, su, hava ve ateş Yaradan, insan bedenine ‘’ruhundan ruh üfleyerek’’ onu ölümsüz kılmıştır.

Şeyh Galip’in ; ‘’Hoşça bak zâtına kim zübde-i âlemsin sen.’’ İfadesi de ruhun Yaradan tarafından sadece insana verildiğini ve insanın ‘’eşref-i mahlûkat’’ olduğunu pekiştirir.

Mevlana’nın ölümü; şeb-i arus (düğün gecesi) olarak tanımlaması, insanın bir ruha sahip olması ve bu ruhun da ölümsüzlüğünden dolayıdır.

Read more İNSAN,RUH VE SONSUZLUK
(Okuma süresi: 2 - 4 dakika)

hocali soykiri ali hasanovBülten ve ajansların geçtiği haber, Türk dünyası ile dünya kamuoyunda şok etkisi yaptı. Haber metni;’’Ermeni kuvvetleri 25 Şubat’ı 26 Şubat'a bağlayan gecede Hocalı kasabasında, 83 çocuk, 106 kadın ve 70'den fazla yaşlı dahil olmak üzere toplam 613 kişiyi katletti. Yaşanan sadece insanların katledilmesi değildi. Cesetler üzerinde yapılan incelemelerde bir çoğunun yakılmış olduğu, gözlerinin oyulduğu tespit edildi. Hamile kadınlar ve çocukların da bu vahşete maruz kaldığı belirlendi.’’şeklindeydi. Bu haberle vicdan sahibi insanların kalpleri kanarken, Ermenilerin saldırgan, vahşi ve barbar özellikleri de bir kez daha ortaya çıktı.

     İnsanlık tarihinde masum, silahsız ve sivil insanlara karşı Ermeniler tarafından işlenen bu toplu cinayet ve soykırım, geniş yankılar uyandırdı. Ermenilerin tarih süreci içerisinde işlediği benzer soykırım girişimlerine bir yenisi daha eklenmişti.

   Dağlık Karabağ Bölgesi uluslararası örgütlerin de kabul ettiği gibi tarihi ve hukuki olarak Azerbaycan’a ait topraklardı. Rusların desteğiyle gerçekleştirilen bu soykırım,  bölgenin bir oldu bitti hareketiyle Ermenistan’a ilhakını amaçlamaktaydı.

Read more ALİ HASANOV’UN ‘’HOCALI SOYKIRIMI’’ KİTABI
(Okuma süresi: 2 - 4 dakika)
saya

Saya kelimesi anlam olarak; ayakkabının yumuşak olan üst bölümü, koyunların karnındaki kuzu ceninlerin yüz günü doldurduğunda çobanların yaptığı tören, yayla ve kırlarda hayvanlar için yapılan üstü samanla örtülü yer, kadın giysisi, iş önlüğü, kundura yüzü, ağıl, ahır, Anadolu’da çeşitli giysilerin ortak adı …karşılığındadır.

Türk dünyasının değişik bölgelerinde saya kelimesi mevcut olup türlü anlamlara gelmektedir: Saya ( Sayagan) – Hayvancılıkla uğraşan toplumların bereketi artırmak için yaptıkları bir törendir. Türk ve Altay halk kültüründe de Anadolu’da olduğu gibi saya gezme töreni yapılır. Türk ve Altay mitolojisinde sürülerin koruyucusunun adı, Saya Han olarak geçer. Çaya Han veya Taya Han olarak da bilinir, Moğollar, Zaya Han veya Yaya Han derler. Saya, kılıç kını da demektir. Sümer kültüründe saya, dörtlü tören silsilesinin ikincisidir.Saya bayramı,kemençe eşliğinde oynanan bir halk oyunu, hayvanlara takılan çan anlamlarını da taşır.

Türk Âşık Edebiyatında nesir, mensur karşılığı olarak sayalı ismi kullanılır. Secili (müsecca) nesre ise ayaklı saya adı verilir.

Türk Halk şiirinde saya, kadın giysi anlamında kullanılmıştır:

” Sırtına giymiş sıkma sayayı

Yedeğine almış ağca mayayı”

Karacaoğlan,peşinden koştuğu sayalı güzelleri anlatır:

Read more TÜRKMEN KADIN GİYSİSİ: SAYA
1955 yılında Yalvaç (ISPARTA) ’ ta doğdu. İlk ve orta öğrenimini memleketinde yaptı. Yüksek öğrenimini de Kırşehir ve İstanbul’da tamamladı. Çeşitli gazete ve dergilerde (Bizim...
(d. 16 Nisan 1916, İstanbul - ö. 13 Aralık 1979, İstanbul), Türk şair, öğretmen, çevirmen. Modern Türk şiirinin önde gelen şairlerindendir. Herhangi bir edebi akıma katılmamış;...
Aşık Sefil Selimi, Asıl adı Ahmet Günbulut (d. 26 Ağustos 1933, Şarkışla - ö. 30 Aralık 2003, Sivas), yazar, türkü yazarı. İlkokul'dan sonra iki yıl ortaokula devam ettikten...
Şiiri, kristal bir menşurdan geçip binbir renge dönüşen sesli ışıklara benzeten Goethe: "Hayatın da, ölümün de sırrına erip, rûha gömülen bir hazine ve batmayan bir güneşle kucak...
Anadolu Danişmendli Beyliğini kuran Melik Danişmend neslinden olduğu bilinen İsmail Hami Danişmend, 1889 yılında Merzifon’da doğmuştur. Babası Cebel-i Garbî mutasarrıflarından...
Orhan Seyfi Orhon ( d. 23 Ekim 1890, İstanbul - ö. 22 Ağustos 1972, İstanbul ), Türk şair, gazeteci, yazar, yayımcı, siyaset adamı. Türk edebiyatı tarihine Beş Hececiler olarak...
Abdullah SATOĞLU Öyle bir insan tasavvur ediniz ki, hayatında şöhretten, şehvetten, kinden, alayıştan, mevkiden ve paradan hoşlanmamış; hiçbirşeye sadakada sarılmamış, istediği...
Şair, Yazar ve Gazeteci. Gazeteci yazar Osman Olcay Yazıcı 1953 Trabzon Sürmene doğumluydu. Osman Olcay Yazıcı, 1953’te Trabzon’un Sürmene ilçesine bağlı Küçükdere Nahiyesinin...
11 Şubat 1959 tarihinde Elazığ'da doğdu. TRT Ankara Televizyonu Belgesel Programları Müdürlüğü'nde çalıştı. Bu sırada bir çok belgesele imza attı. TRT'de 'Bir Kitabın Hikayesi'...
(1 2 Temmuz 1891, İstanbul - 23 Şubat 1971, İstanbul ),Şair, gazeteci, oyun yazarıdır. Aynı zamanda 40 yıl edebiyat öğretmenliği yapan Halit Fahri hece ölçüsünün beş şairi...
Tokat’ta doğan Suzan Çataloluk ilk ve orta Okulu İstanbul’da, liseyi Erzurum’da bitirdi. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun oldu. Hacettepe Üniversitesi Sosyal...
Bu Vatan Toprağın Kara Bağrında Sıra Dağlar Gibi Duranlarındır ORHAN ŞAÎK GÖKYAY Türk edebiyatının en usta şairlerinden biri olan ve edebiyatımızda daha çok "Bu Vatan Kimin?"...
Ömer Lütfi METE Şair, yazar, gazeteci ve senarist. 1950 yılında Rize’nin İyidere ilçesi -eski ismi Aspet diyede bilinen- Fıçıtaşı mahallesinde doğdu. İlk ve orta öğrenimini...
Ayşe YAZICI YAVUZ 1980 Niksar doğumlu. 2003 yılı, Osmangazi Üniversitesi, Türk Dili ve Edebiyatı mezunu. Aynı üniversite bünyesinde 2004 yılında Tezsiz Yüksek Lisans diploması...
Mustafa İlhan Geçer (d. 1917 , Bakırköy , İstanbul - ö. 20 Ocak 2004 , İstanbul), Türk yazar , şair , araştırmacı, eleştirmen, güfteci. Hisar dergisinin ve Hisarcılar akımın...