Welcome to Edebi Medeniyet : Ebedi Medeniyet   Hoparlörü tıklayıp seçtiğiniz alanı dinleyebilirsiniz Welcome to Edebi Medeniyet : Ebedi Medeniyet Powered By GSpeech
Edebi Medeniyet 
Ebedi Medeniyet
Ahmet URFALI">
(Okuma süresi: 2 - 4 dakika)
Bunu okudun 0%

egitimde ninnilerNineler, anneler, ablalar dualarla yapılan tahta beşikleri  ninniler söyleyerek sallar, bebeğin hafızasına  Türkçe’nin ses ve anlam güzelliği nakış nakış işlelerdi. Beşikte kullanılacak döşek, yorgan, yastık, bağlama ipleri özenle hazırlanırdı. Mavi boncuklar, muskalar beşiğin uygun yerlerine asılırdı.  Ön ve arka tablalar çiçeklerle bezenir, koruyucu dualar yazılırdı. Sözün içindeki müşfik sesler, bebeğin tebessümüne  yansır, mana âleminden kanat vuruşları yükselirdi.  

      Türk  aile eğitiminde oğlan babaya, kız anneye nispet edilerek terbiyelerinden sorumlu tutulurlar. Aşırı hareket eden çocuklar için ''aile terbiyesi almamış'' denmesi eğitimde birinci derecede aileyi sorumluluk altına alır.'' Anadan saygılı , babadan görgülü ''tekerlemesi yine çocuğun eğitiminde ailenin önemini vurgular. Ataç ve anaç kelimeleri yeni yetişen gençler için kullanılır. İyi yetiştirilen çocuklar için kullanılan bu kelimeler aileye sosyal bir saygınlık kazandırır.'' Ata oğlu ataç olur .'' sözü oğlanlar için, ''kenarına bak bezini al, anasına bak kızını al.' sözü ise kızlar için kullanılır. Dedem Korkut, boy boylar, soy soylar: 

"Kız anadan görmeyince öğüt almaz

Oğul atadan görmeyince sofra çekmez

Oğul atanın yetiridir, iki gözünün biridir

Devletlü oğul kopsa (olsa) ocağının gözüdür’’

   Eğitim, milli olma özelliğini her devir ve her çağda yaşayıp taşıyarak değerleriyle birlikte nesilden nesile aktarır. Eğitim; muhtevası itibarıyla milli, metodları yönüyle bilimseldir. Eğitim alarak kişilerin kazandığı davranış değişiklikleri millet olma ülküsünde birleşir. Eğitim ortak değerlerin yeniden üretilmesidir.

    Bebeklik çağında kazanılan pek çok özellik, ilerki yıllarda kişiliğin oluşmasında etkin olan unsurlardır. Bebeklere söylenen ninniler dolaylı eğitimin en güzel örneğini teşkil eder. İlk bakışta ninniler; bebekleri eğlendirmek, sevmek, uyutmak veya sakinleştirmek için söylenir. Bunun yanında ninniler, bebeğin sosyalleşmesinde ilk kapıyı açma durumundadır. Ninnilerin özel bestesi, Türkçesi, vurgulama ve tonlamasıyla milli kültürün de ilk numunesidir.

    Sözlü edebiyatta anonim ninniler dörtlükler halinde hece ölçüsüyle söylenir.

       Anonim ninnilerimdışında şairler de ninni türünü örnek alarak şiirler yazmıştır:

Ziya Gökalp’in Şehit Haremi şiiri bu türdendir.
                                   — Beşik sallarken —
Uyu yavrum, uyanacak günler var;
Yarınları gözetleyen dünler var;
Baban şehîd, izlerinde ünler var.

O izlerde sen de dolaş, ninni!
Öç gününe tezce ulaş, ninni!

Uyu yavrum, yine şimşek çakıyor;
Şehîd baban, gelmiş bize bakıyor;
Yarasından kızıl kanlar akıyor.

Bu yarayı dur bağlayım, ninni!
Sen ağlama, ben ağlayım, ninni!

Uyu yavrum, uğur değil, yas tutma;
Bey babanın öğüdünü unutma.
Şimdi uyu, yarın hasmı uyutma.

Uyudukça gücün artar, ninni!
Çabuk büyü, yurdu kurtar, ninni!

Uyu yavrum, gözlerinde uyku var.
Sen büyürsen düşmanlara korku var,
Baban şehîd, yüreğinde oku var.

Bu ok vatan kaygısıdır, ninni!
Borcun evlâd saygısıdır, ninni!

Uyu yavrum, tepesinde hac yatan
Câmiler var… Bu mu seni ağlatan?
Dayanamaz çiğnenmeğe bu vatan.

Câmilere götür hilâl, ninni!
Hem yurdu, hem öcünü al, ninni!

Mehmet Emin Yurdakul da ninni yazan şairlerimiz arasındadır:

 -Turan’ın Aziz Kızlarına-

Ninni yavrum sesler sustu ninni

Göğsüme ay ibi yaslan ninni

Gümüş göller gini uyu ninni

Mahmur sesler gibi uyan ninni

 

Ülker sana parıldasın ninni

O,talihin çerağıdır ninni

Altay seni kutlulasın ninni

Nu Türklüğün Tur dağıdır ninni

 

Ninni ak doğanımsın ninni

Bingöller’in baharısın ninni

Boğa dağı ceyklanımsın ninni

Bozkırların rüzgârısın ninni

 

Pak sütümü em,arslan ol ninni

Aşklar sunsun bağrımsana ninni

Kurtarıcı kahraman ol ninni

Ömür versin Tanrı’m sana ninni

 

Ninni vatan sefil kalmış ninni

Bak Irak’ın bağrı yanık ninni

Rumeli’yi yaslar almış ninni

Anadolu ıssız yıkık ninni

 

Kafkas  yetim toprağıdır ninni

Bu yurtları unutma sen ninni

Ceyhun derti ırmağındır ninni

Gözyaşını kurutma sen ninni

 

Ninni ıssız ocaklar var ninni

Zindan olmuş şehirler var ninni

Yol gözleyen bucaklar var ninni

Kırılacak zincirler var ninni

 

Sen Turan’ı bir cennet yap ninni

Atlas giysin dağlar, beller ninni

Bir hür mesut memleket yap ninni

Altun saçsın viran iller ninni

 

Ninni Karahan oğlusun ninni

Yüce ünler taşıyasın ninni

Her nesilden sen ulusun ninni

Binbir hakan soyundansın ninni..

   Günümüzde çocuk edebiyatı içinde değerlendirilen ninni ve diğer sözlü kültür verimleri milli eğitim müfredatında mutlaka işlenmelidir.

Comments powered by CComment

About the Author

Ahmet URFALI

More articles from this author

Alaeddin Bey 19 Kasım 1994 de Harbiye Kültür Konser Salonunda hicaz bir şarkı okuyor. "Kimseyi böyle perîşân etme Allâh'ım yeter, Uyku tutmaz, bir ümit yok, gelmiyor hiçbir...
Menâkıb-ı Mustafa Safî müellifi Derviş İbrahim Hilmî Bey’in kendisinden üç yaş küçük olan kardeşi Muhammed Zühdî Bey, Boluludur ve Mudurnulu Halil Rahmî Efendi’nin...
Sanatçı ve Devlet Adamı Gece on buçuk sularında kapısı çalınıyor Alaeddin Bey'in, kapıda polisler. Cumhurbaşkanı Celal Bayar hanım öğretmenler için bir yemek vermiş. Sohbet...
Mehmet Kaplan, üniversitelerde, sanat, edebiyat ve kültür çevrelerinde tanınmış bir edebiyat araştırmacısı; eleştirmen, denemeci, “müşfik ve müşvik bir hoca”, kültür adamı,...
Yahya Kemal Beyatlı, kendi kuşağına ve daha sonraki kuşaklara mensup birçok şairi yazarı ve kültür adamını etkilemiş bir şairdir. Onun meydana getirdiği etki ve bıraktığı iz,...
Türk edebiyatının daima ağır basan kefesi, Türklüğün ortak değeri Dede Korkut Hikâyeleri; mitoloji, tarih, sosyoloji ve kültür gibi alanlarda kaynak durumundadır. İçeriğinin...
Alaeddin Yavaşça 1945 yılında İstanbul Erkek Lisesini birincilikle bitirir ve tıp fakültesi imtihanlarını kazanır, tıp tahsiline başlar. Son sınıfta bir fasıl toplantısındadır....
Alaeddin Yavaşça emanetini teslim etti. Beşiktaş'taki Yahya Efendi Türbesi Haziresi'ne defnedildi. Yahya Kemal diyordu ya "Kökü mazide olan atiyim" diye. Tam Alaeddin Yavaşça...
Makedon isyancılar Cemile'nin annesini, babasını katlediyor. Henüz beş yaşındaki Cemile'yi de süngülemişler, öldü diye bırakmışlar. Saatler sonra Osmanlı askeri bulmuş,...
Oğuzların atası Oğuz Han ve oğullarının destanını anlatan başlıca iki kaynak vardır. Bunlardan birincisi Paris Milli Kütüphanesi’nde bulunan Uygur yazısıyla yazılmış, eksik tek...
Türk illeri dünyanın en eski illerinden olarak, dört bin yıla yakın keçmişl a rind a Asya, Afrika ve Avrupa qitelerine yayılmışlar ve oralarda büyük millet ve devletler...
“Tarihî çeşmeler zamanın gözleridir. Geçmişten geleceğe bakarlar. Hiç ummadığınız bir köşe başında bile tarihin şahitleri olarak karşınıza dikilirler. Siz önünden geçip...
"Bugün dünya birbirine zıt iki yere parçalanmıştır: zalimler ve mazlumlar. Niçin bu insanlardan birisi parasının gücü ile sanat öğrensin, eğitim alabilsin; diğeri ise bütün...
Türk dünyası edebiyatlarının önemli bir parçasını teşkil eden Özbek edebiyatı, Özbekistan’ın bağımsızlığa kavuşmasıyla birlikte, kendine özgü metotlar geliştirerek dünya...
Günümüzde geçmişte hiçbir zaman olmadığı kadar fazla insan tarih yazmanın, aynı şekilde hiçbir zaman olmadığı kadar insan da geçmişe dair bilgi edinmenin peşindedir. Bu...
Hoparlörü tıklayıp seçtiğiniz alanı dinleyebilirsiniz Powered By GSpeech