Edebi Medeniyet 
Ebedi Medeniyet

edebiyat sohbetleri

(Okuma süresi: 2 - 3 dakika)

turk edebiyatinda kerbelaKerbela; üzüntü gam, bela, belalı yer, kahramanlık makamı anlamındadır. Kerbela, Hicri 10 Muharrem, Miladi 10 Ekim 680’de 73 canın zalimler tarafından hunharca şehit edildiği yerin adıdır. Âşıkların matem günü olarak anılan Kerbela, İslam’ın önemli kırılma noktalarından biri olarak tarihte yer almıştır.

(Okuma süresi: 1 - 2 dakika)

goc geneBelh’ten başlamıştı sırlar hâkimi Mevlâna’nın göçü.
“Susayan suyu arar,
Su da susayanı."

Anadolu kuraktı, bozkırdı ve beklemekteydi gönlünü dolduracak rahmeti.
Sesler yankılanıyordu Horasan diyarından:
“Kervanbaşının, kervanın kalkmak üzere olduğunu haber veren çanların sesini duyuyor musun?
O tarafta nice yol arkadaşımız,
Nice dostlarımız var,
Hepsi bizi bekliyor.”

(Okuma süresi: 2 - 3 dakika)

Nihayet yer-gök sarıdır hüzün vaktidir
Hasretle acının ahengidir bu
Yenilmişlerin cengidir bu soluk ve yorgun
Yalnız bir adamın ihtiyar
Evidir şimdi güz bahçeleri sessiz ve sakin
Eski şarkıların ezgisindedir rüzgarın ıslığı
Dalından düşen her yaprak mırıldanır

(Okuma süresi: 3 - 6 dakika)
grubet2  “Biz vatandan ayrılmışız, bu yüzden yorgunuz, sınanmadayız.
    Vatandan ayrı düşen nasıl kendine güvenebilir.”  Hz. Mevlana

      Gurbet, Türk şiirinde en çok işlenen temalardan biridir. Halk şairlerinin demir asa, demir çarık ‘’gurbete çıkma’’ zorunluluğu bulunduğundan dolayı, gurbet konusu bütün ozanlar tarafından sıkça işlenmiştir. Şiirlerde gurbet, şairin ilgi alanına göre bazen ilahi bazen de beşeri duygularla ele alınmıştır.

(Okuma süresi: 3 - 5 dakika)

bingol cobanlari1.Gönlü ‘’Bingöl Çobanları’’ na yayla yapmak… 

Şair; ‘’Daha deniz görmemiş bir çoban çocuğuyum.

                  Bu dağların eskiden aşinasıdır soyum.’’  derken kullandığı, 1.tekil şahıs ifadesiyle şiirine bir gözlemci gibi yaklaşmadığını, konunun bizzat içinde olduğunu belirtir. Kamu’nun kendisi de bu toprakların çocuğudur. Soyu “bu dağların eskiden beri âşinâsı”dır. Onlar buraların “ebenced” bekçisidirler. “Tenha derelerin, vahşi kayaların” onları sürü peşinde görmediği gün yoktur. Burada bir "geçiş” değil, bir “kalış”, öteden beri bu topraklarda yaşayan bir insanın hayatı ve duyuş tarzı bahis konusudur.

(Okuma süresi: 2 - 4 dakika)

 osmanlida bayram01Bayram; sevinç eğlence günü, yeme içme meclisi anlamlarındadır. Her milletin inanç ve kültüründe bayram bulunmaktadır.

   Atalarımız Müslüman olmadan önce de belli zamanlarda bir araya gelerek Gök Tanrı için kurban kestikleri, nevruz adıyla baharı karşıladıkları, ‘’attan aygır, koyundan koç, deveden buğra kırdırarak’’ toy düzenledikleri bilinmektedir. Kurbanlarını, kutsal Ötüken’de yine mukaddes saydıkları yüce dağ başlarında Gök Tanrı’ya bir şükran ifadesi olarak keserlerdi.

(Okuma süresi: 2 - 4 dakika)

piri ahmet yesevi“Sevmiyorlar bilginler sizin Türkçe dilini,

Bilginlerden işitsen açar gönül ilini,

Ayet-Hadis anlamı Türkçe olsa duyarlar,

Anlamına erenler, başı eğip uyarlar.

Miskin, Kul Hoca Ahmet, yedi atana rahmet

Fars dilini bilir de sevip söyler Türkçe’yi..”

(Okuma süresi: 2 - 4 dakika)

 turk siirinde kosma zenginliği Divân-ı Lügati't-Türk'te ‘’koşmak’’,  türkü düzmek, türkü yakmak anlamlarında kullanılmıştır. Koşmak,  Türk Dil Kurumu sözlüğünde birlikte iş görmesi için bir şeyi, bir kimseyi başka birinin yanına katmak, arkadaş olarak vermek olarak açıklanmıştır. Eski Türklerde şiir, müzik eşliğinde söylenirdi. Ozanlar kopuz veya çöğür çalarak şiirler okumuşlardır.. Böylece Türkçe’de şiir anlamındaki koşuk, kelimesi türkü düzmek, türkü yakmakla beraber ifade edilmiştir. Koşma, aynı şekilde müzik eşliğinde söylenirken zaman içerisinde  Türkçe’nin en çok kullanılan nazım biçimi olmuştur. Koşuk,  Kutadgu Bilig’de de geçmektedir.

(Okuma süresi: 3 - 5 dakika)

 divan siirinde elestiriTürk divan şiiri 13. ve 19. yüzyıllar arasında varlığını sürdürerek nazım şekilleri, dili, iç ahenk, mecaz, tema, mazmun ve edebi sanatlarıyla altı asır gibi uzunca bir döneme damgasını vurmuştur. Divan edebiyatı tabiri ilk defa Ömer Seyfeddin ve Ali Canip tarafından kullanılmaya başlanmıştır. Divan edebiyatı yerine; edebiyyât-ı kadime, havas edebiyatı, saray edebiyatı, enderun edebiyatı, skolastik edebiyat, medrese edebiyatı, Osmanlı edebiyatı, yüksek zümre edebiyatı, klasik edebiyat, klasik Türk edebiyatı ifadeleri de söylenmesine karşılık bu adlandırmalar yaygınlık kazanmamıştır. 

(Okuma süresi: 2 - 4 dakika)

divan edebiyatinda millilesme Türk edebiyatında divan şiirinin ilk örnekleri 13. yüzyılın sonlarından başlayarak 19. yüzyıl başlarına kadar devam etmiştir. Türkistan ve Horasan Türk kültür havzaları ile Fars kültür merkezlerinin coğrafi yakınlığı iki millet arasında kültürel bağlar kurulmasına sebep olmuştur. Farsların uzun bir süre Türk egemenliği altında yaşamaları sanat etkileşimlerini de ortaya çıkarmıştır. Fars şiirinin kuruluşunda Türk kökenli şairlerin bulunması bu tarihi ve kültürel nedenlere dayanmaktadır.

(Okuma süresi: 2 - 4 dakika)

 siirde turkistan uslubuTürk kültür ve medeniyetinin her alanda soyut ve somut değerleri mevcuttur. Dünyanın her yerinde var olmanı gereği genel kabullere dayanır. Türk kültürü, Türkistan’da mayalanmış, yetkin ve olgun bir seviyeye yükselmiştir. Bu durum, beş bin yıllık bir zaman diliminde ‘’Türk Kültür Havzası’’ nda bir hayat alanı edinmiştir. Türkistan’dan doğan bu muhteşem kültür; Asya, Afrika ve Avrupa’da hâkim hâle gelmiştir. Askeri üstünlük, bir kasırga misali eser. Fetihler, kültürel yönden desteklenerek gönüller kazanılır. Yüksek Türk kültürünün insani değerlere verdiği önem sayesinde zaferler pekiştirilmiştir. Türkistan, Horasan ve Anadolu merkezli olarak gelişen Türk kültür havzası günümüzde de varlığını sürdürmekte, geleceğin ufkunda yeni dirilişlerin ve atılımların vaktini beklemektedir. Biz burada konumuz gereği şiirde Türkistan üslûbu üzerinde duracağız.

1955 yılında Yalvaç (ISPARTA) ’ ta doğdu. İlk ve orta öğrenimini memleketinde yaptı. Yüksek öğrenimini de Kırşehir ve İstanbul’da tamamladı. Çeşitli gazete ve dergilerde (Bizim...
(d. 16 Nisan 1916, İstanbul - ö. 13 Aralık 1979, İstanbul), Türk şair, öğretmen, çevirmen. Modern Türk şiirinin önde gelen şairlerindendir. Herhangi bir edebi akıma katılmamış;...
Aşık Sefil Selimi, Asıl adı Ahmet Günbulut (d. 26 Ağustos 1933, Şarkışla - ö. 30 Aralık 2003, Sivas), yazar, türkü yazarı. İlkokul'dan sonra iki yıl ortaokula devam ettikten...
Şiiri, kristal bir menşurdan geçip binbir renge dönüşen sesli ışıklara benzeten Goethe: "Hayatın da, ölümün de sırrına erip, rûha gömülen bir hazine ve batmayan bir güneşle kucak...
Anadolu Danişmendli Beyliğini kuran Melik Danişmend neslinden olduğu bilinen İsmail Hami Danişmend, 1889 yılında Merzifon’da doğmuştur. Babası Cebel-i Garbî mutasarrıflarından...
Orhan Seyfi Orhon ( d. 23 Ekim 1890, İstanbul - ö. 22 Ağustos 1972, İstanbul ), Türk şair, gazeteci, yazar, yayımcı, siyaset adamı. Türk edebiyatı tarihine Beş Hececiler olarak...
11 Şubat 1959 tarihinde Elazığ'da doğdu. TRT Ankara Televizyonu Belgesel Programları Müdürlüğü'nde çalıştı. Bu sırada bir çok belgesele imza attı. TRT'de 'Bir Kitabın Hikayesi'...
Abdullah SATOĞLU Öyle bir insan tasavvur ediniz ki, hayatında şöhretten, şehvetten, kinden, alayıştan, mevkiden ve paradan hoşlanmamış; hiçbirşeye sadakada sarılmamış, istediği...
Şair, Yazar ve Gazeteci. Gazeteci yazar Osman Olcay Yazıcı 1953 Trabzon Sürmene doğumluydu. Osman Olcay Yazıcı, 1953’te Trabzon’un Sürmene ilçesine bağlı Küçükdere Nahiyesinin...
(1 2 Temmuz 1891, İstanbul - 23 Şubat 1971, İstanbul ),Şair, gazeteci, oyun yazarıdır. Aynı zamanda 40 yıl edebiyat öğretmenliği yapan Halit Fahri hece ölçüsünün beş şairi...
Tokat’ta doğan Suzan Çataloluk ilk ve orta Okulu İstanbul’da, liseyi Erzurum’da bitirdi. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun oldu. Hacettepe Üniversitesi Sosyal...
Bu Vatan Toprağın Kara Bağrında Sıra Dağlar Gibi Duranlarındır ORHAN ŞAÎK GÖKYAY Türk edebiyatının en usta şairlerinden biri olan ve edebiyatımızda daha çok "Bu Vatan Kimin?"...
Ömer Lütfi METE Şair, yazar, gazeteci ve senarist. 1950 yılında Rize’nin İyidere ilçesi -eski ismi Aspet diyede bilinen- Fıçıtaşı mahallesinde doğdu. İlk ve orta öğrenimini...
Ayşe YAZICI YAVUZ 1980 Niksar doğumlu. 2003 yılı, Osmangazi Üniversitesi, Türk Dili ve Edebiyatı mezunu. Aynı üniversite bünyesinde 2004 yılında Tezsiz Yüksek Lisans diploması...
Mustafa İlhan Geçer (d. 1917 , Bakırköy , İstanbul - ö. 20 Ocak 2004 , İstanbul), Türk yazar , şair , araştırmacı, eleştirmen, güfteci. Hisar dergisinin ve Hisarcılar akımın...